Skeptisizm halka açık
[search 0]

Download the App!

show episodes
 
Sorgulayıcı düşünce ve bilimsel yönteme gönül vermiş bir grup skeptik ve bilim tutkunun bir araya gelmesiyle kurulmuş Yalansavar ekibinin resmi podcastı. Yapımcılığı ve sunuculuğunu Dr. Işıl Arıcan'ın üstlendiği bu podcastta her bölümde farklı ekip üyeleri ile eleştirel düşünce ve şüphecilik hakkında sohbet edecek, mantıksal safsatalara ve argüman irdeleme yöntemlerine değinecek, sözdebilimden paranormal iddialara, şarlatanlıktan yanıltıcı haberlerde dek muhtelif asılsız iddiaları irdeleyece ...
 
Loading …
show series
 
Podcastımızın bu bölümünde, COVID pandemisi süresince gözlemlediğimiz bilim haberleri ve bilimsel tartışmaların neden zaman zaman birbiriyle çeliştiğinden, pandemi süresince bilimin nasıl işlediğinden ve bu ortamda yanılgılara düşmemek için nelere dikkat etmemiz gerektiğinden bahsediyoruz. Laboratuvar bilimi ve gerçek hayat arasındaki farklar neler…
 
Tevfik, bu sohbette bize bu kitabı yazmaya neden ihtiyaç duyduğundan başlayarak kitabın yazılış öyküsünü anlatıyor ve "mantık azabı" kavramına değiniyor. Sohbet süresince kitaptan çeşitli örnekleri detaylandırıyor ve kitabın safsataları açıklamaya ilaveten safsataları saptamak ve hatta kendimizi bunlara karşı korumak hakkında verdiği taktik ve öner…
 
Bu bölümde hepimizi zaman zaman pençesine alan ve karar alırken bazen farkında bile olmadan kararımızı yönlendiren bir alışkanlıktan, güdümlü düşünceden (motivated thinking) bahsediyor, bu eğilimimizle nasıl başa çıkabileceğimiz, ideoloji veya inançlarımızın gölgesinde aldığımız irrasyonel kararların nasıl farkında olacağımız hakkında sohbet ediyor…
 
Tüm dünyanın koronavirüsü ile mücadele ettiği ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından global salgın ilan edilen şu günlerde, basında ve sosyal medyada yer alan korona virüsü ile ilgili yanlış bilgilendirmeleri ve yaygın mitleri eleştirel düşünce gözlüğümüzle irdeliyor, insanları bunlara inandıran etmenler hakkında sohbet ediyoruz. En yaygın koronavirüs m…
 
Podcastımızın bu bölümünde etrafımızı her geçen gün daha da saran yalan ve uydurma haberler ve bunlarla nasıl mücadele edebileceğimiz hakkında sohbet ediyoruz. Uydurma haber, asparagas, hiciv haberciliği ve bunların birbirinden farkları nelerdir? İlk uydurma haberler hangileriydi? Sosyal medyanın uydurma haberlere etkisi ne? Asılsız haberlerle müca…
 
Bundan yaklaşık bir yıl önce Yalansavar olarak ünlü medyumların 2018 için yaptıkları kehanetleri incelemiş, ve Yalansavar ekibi olarak astrolog/medyumların kullandıklar kehanet tekniklerini uygulayarak bizler de 2019 yılı için bazı kehanetlerde bulunmuştuk. Aradan bir yıl geçti ve hem medyatik astrologların hem de 2019 yılı için yaptıkları kehanetl…
 
Uzunca bir aradan sonra podcast yayınlarımıza son dönemde oldukça popüler olan Alkali Diyet kavramını irdeleyerek devam ediyoruz. İçinde kafa karıştıran pek çok kimyasal kavram ve terminoloji barındıran bu moda diyetin iddialarının geçerliliğini inceliyor, bu diyetin tarihteki çıkış noktasını anlatıyor ve neden pek çok kişinin bu mucize diyetten me…
 
2019 yılının ilk bölümünde ünlü astrologlar tarafından 2018 için yapılmış yapılmış muhtelif kehanetleri mercek altına alıyoruz. Ünlü astrologların geçtiğimiz yıl için muhtelif basın ve yayın organlarına verdikleri demeçlerde ne gibi olayların yaşanacağına ilişkin kehanetlerde bulunduklarını anımsıyor, bu kehanetlerin hangilerinin tuttuğunu, ne kada…
 
Podcastımızın bu bölümünde gündelik yaşantımızda nasıl kanı oluşturduğumuzdan, neyin daha inanılır olduğuna nasıl karar verdiğimizden, inanılır bulduğumuz şeyleri inanması zor olandan nasıl ayırdığımızdan bahsediyoruz. Farklı kanaatlerin, inançların birbirlerine göre ağırlığı ve geçerliğini anlamak için ne gibi yöntem ve araçların mevcut olduğu ve …
 
Podcastımızın bu bölümünde, bir okurumuzu bize yönelttiği "sizce doğru budur diyebileceğiniz güvenilir bilgilere nasıl ulaşıyorsunuz?" sorusundan yola çıkarak karşımıza çıkan iddiaları nasıl irdelediğimiz hakkında sohbet ediyoruz. Eleştirel düşünce alışkanlığının temeli olan doğru ve tarafsız sorgulama yapmanın öneminden, okuduğumuz veya duyduğumuz…
 
Podcastımızın bu bölümünde batıl inançların çoğunun temelinde yatan büyü düşüncesi konusuna eğiliyoruz. Pek çok yerde karşımıza çıkan, çoğumuzun farkında olmadan zaman zaman içine düştüğü büyü düşüncesi örneklerini inceliyor, bu kavramın olası kökenleri, gündelik hayatımıza etkisi ve büyü düşüncesini tanımanın eleştirel düşünce açısından önemi hakk…
 
Podcastımızın bu bölümünde bir önceki bölümde başladığımız dünya dışı yaşam ihtimalinden ve sıklıkla medyada duyduğumuz UFO (tanımlanamayan uçan cisim) gözlemlerinden bahsetmeye devam ediyoruz. Fotoğraflarda görülen ve UFO sanılan lekeler neler? Uçan Daire sanılan ilginç atmosfer olayları nelerdir? Fermi paradoksu nedir? Bu kadar çok gezegen varsa …
 
Podcastımızın bu bölümünde dünya dışı yaşam ihtimalinden ve sıklıkla medyada duyduğumuz UFO (tanımlanamayan uçan cisim) gözlemlerinden bahsediyoruz. Uzunca bir sohbet olduğu için, bu konuyu arka arkaya iki bölüm halinde işleyeceğiz. Dünya dışı yaşam mümkün mü? Drake eşitliği nedir? Evren ne kadar büyük?Yaşanabilir gezegen arayışı ve Kepler misyonu.…
 
Podcastımızın bu bölümünde genelde kış aylarında yakamıza yapışan ve hafife aldığımız halde zaman zaman ciddi komplikasyonlara neden olabilen grip hastalığından bahsediyor ve grip ile ilgili sık duyduğumuz yanlış inanışları irdeliyoruz. Grip (influenza) ve diğer soğuk algınlığı yapan virüsler arasındaki farklar nelerdir? Tarihteki önemli grip salgı…
 
Podcastımızın bu bölümünde biri sanal, ikisi gerçek üç karakterin iç içe geçmiş hikayesini anlatıyoruz: Bir eleştirel düşünce ikonu olan kül yutmaz dedektif Sherlock Holmes, Sherlock'un yaratıcısı ünlü yazar ve doktor Sir Arthur Conan Doyle ve her tür kelepçe ve kilite meydan okuyan Sihirbaz Houdini. Kurgu edebiyatın en ünlü dedektifi Sherlock Holm…
 
Podcastımızın bu bölümünde dünya üzerindeki yaşamı büyük ölçüde borçlu olduğumuz Güneş ve bizlere olan etkileri hakkında sohbet ediyoruz. Güneş ışınlarının hayati öneme sahip D vitamini sentezlememizi sağlarken bir yandan da ne gibi mekanizmalarla yaşlanma ve kanser gibi istenemeyen sonuçlara neden olabildiğini tartışıyor ve güneşin bu zararlı etki…
 
Podcastımızın bu bölümünde Nobel Ödülleri ve benzeri büyük başarılara imza atmış kişilerde gözlemlenen ilginç bir fenomen olan "Nobel Hastalığı"ndan bahsediyoruz. Nobel hastalığı, bir alanda büyük bir başarıya imza atmış bazı ünlü isimlerin ilerleyen yıllarda uzmanlık alanları dışında ve hatta kimi zaman sözdebilim alanında ortaya sürdükleri destek…
 
Bu bölümde bir alternatif tıp uygulaması olan homeopatiden bahsediyoruz. Homeopatinin temel ilkelerini, iddia edildiği etkinliğe ilişkin olası kanıtları mercek altına yatırıyor, insanlığın gelişimi boyunca ortaya çıkmış büyü ve öz düşüncesinin homeopati ile olan ilintisi ve popüler olma nedenlerinden bahsediyor ve homeopati kullanımı ile ilgili sak…
 
Bu bölümde bir gerek klinik deneyler, gerek günlük tıp uygulamaları ve alternatıf tıpta sık kullanılan plasebo etkisinden bahsediyoruz. Geçmişten günümüze plasebo kavramı ve plasebo etkisi altında yatan fizyolojik ve psikolojik mekanizmalara değiniyor, bu etkiyi hastaların tedavilerinde etik sınırlar dahilinde ne şekilde kullanabileceğimizi tartışı…
 
Bu bölümde çevremizi saran elektromanyetik dalgalardan bahsediyoruz. Elektromanyetik spektrumdaki dalga türlerini bir kez daha anımsıyor, bir kısmını gözle göremediğimiz bu dalgaların etkilerini tartışıyor ve pek çok kişinin en çok endişe duyduğu mikrodalga fırınlar, cep telefonları ve kanser ilişkisini mercek altına yatırıyoruz.…
 
Bu bölümde, sitemizde sıklıkla değindiğimiz alternatif tıp konusuna genel bir giriş yapıyor, alternatif tıp kavramı, etkinliği ve popülerliği hakkında sohbet ediyoruz. Alternatif tıp nedir, neye alternatif sunuyor? Bir yöntemin işe yarayıp yaramadığını nasıl anlarız? Alternatif tıp neden popüler? Alternatif tıp yöntemlerinin ne zararı var? Kullanan…
 
Bu bölümde safsatalar ve argüman hataları konusuna değiniyoruz. Ayrıca belirli başlı safsata örneklerine değinerek, tartışmalarda safsataları fark etmenin önemi ve fark ettiğimiz safsatalarla başa çıkmanın yollarından bahsediyoruz. Safsata nedir? İlk "safsatacılar" kimlerdi? Sık karşılaştığımız safsata örnekleri: Bir bilen safsatası (Argument from …
 
Bu bölümde gördüğümüz bir iddiada, okuduğumuz bir haberde örümcek hislerimizi harekete getiren şeylerden bahsediyoruz. Eleştirel düşünce sürecini nasıl işletebiliriz, bir iddianın geçerliliğinden ne zaman ve nasıl şüpheleniyoruz? Duyduğumuz bie iddianın irdelenme süreci nedir? Duyduklarımızı nereden ve nasıl teyit edebiliriz? İnternet üzerindeki do…
 
Bu bölümde astroloji hakkında sohbet ediyor ve astrolojinin tarihi, burçlara göre kişilik özellikleri ve astrolojinin geçerliliğinden bahsediyoruz: Astroloji nedir? Zodyak, takımyıldızlar, gezegenler...Geçmişten günümüze astroloji. İnsanlar neden astrolojiye inanıyor? Astrolojinin geçerliliği olup olmadığını nasıl ve nereden biliyoruz? Astroloji ve…
 
Uzun bir hazırlık döneminden sonra hayata geçirdiğimiz cepyayınımızın ilk bölümüzde skeptisizm / şüphecilik nedir sorusunun yanıtını arıyor ve ekip üyelerinin skeptisizme uzanan yolculuklarından bahsediyoruz: Skeptisizm, şüphecilik, eleştirel düşünce nedir? Bizler nasıl şüpheci olduk, eskiden nelere inanıyorduk? Nasıl oldu da bunlara inanmamaya baş…
 
Loading …

Hızlı referans rehberi

Google login Twitter login Classic login