Z wizytą na Śląsku Opolskim (gość: Alan Jasik)
Manage episode 424992995 series 3581420
Wsłuchujemy się w vox populi. W internetowej sondzie na temat następnego odcinka wygrało... no właśnie, co? Zachodnia część Górnego Śląska? Śląsk Opolski? A może... Opolszczyzna? Ile głosów, tyle opinii.
O swoim opolskim hajmacie opowiadać będzie dla nas Alan Jasik, młody śląski aktywista. Wraz ze swoimi przyjaciółmi nagrał niedawno echt ślōnski szlagier (wraz z teledyskiem) pt. „Dźoucha Ślōnskŏ”. Rozmawiamy nie tylko o piosence, ale także o genezie nazwy „Opolszczyzna” i wzajemnych uprzedzeniach „hadziajów” oraz opolskich Górnoślązaków, a także problemach mniejszości niemieckiej z mówieniem po niemiecku...
Dla nienadążających za opolskim dialektem i germanizmami Alana przygotowaliśmy mały słowniczek:
ajnfach – łatwo, prosto
bajszpil – przykład
bajtel – dziecko
beztōż – dlatego
bildować – kształcić
byzuch – wizyta
cajtōng – gazeta
durch – ciągle
dychnōnć – odpocząć
dyć – jednak
dziołcha – dziewczyna
ferajn – stowarzyszenie
fest – bardzo
ftory – który
geszefciorz – przedsiębiorca
geszeft – biznes
gynau – właśnie tak
hauzyrować – grasować
ino – tylko
kafej – kawa
kamrat – kolega
kuknōnć – spojrzeć
kuplować – łączyć
nacyjo – naród
pedzieć – powiedzieć
postrzōd – pośród
praktisz – praktycznie
radyjok – radio
Rajch – Niemcy
rōwniok – równieśnik
rozłazi sie ô – chodzi o
roztōmajty – rozmaity
roztōmiły – drogi
rychtować – urządzać
rzōndzić – mówić
skirz tego – z racji tego
spokopić – zrozumieć
swaczyna – podwieczorek
synek – chłopak
szrajbnōnć – napisać
szrajbunek – pisownia
szula – szkoła
tajla – część
tauzen – tysiąc
tela – tyle
titel – tytuł
trefić – spotykać
tukej – tutaj
uwarzić – ugotować
welt – świat
wort – słowo
wszandy – wszędzie
zoca – duma
zorta – rodzaj
W odcinku wykorzystano fragmenty następujących utworów:
– „Schlesierlied”, wyk. Heino, słowa J. Reinelt, muz. P. Mittman
– „Byzuch”, film z 2008 r., reż. Eugeniusz Kluczniok
– „Erika”, słowa i muz. Herms Niel
25 bölüm